Gmina Czyżew. Zamordowany za ukrywanie Żydów Franciszek Andrzejczyk zostanie uhonorowany przez Instytut Pileckiego

Czytaj dalej
Fot. Mat. organizatorów
Olga Goździewska

Gmina Czyżew. Zamordowany za ukrywanie Żydów Franciszek Andrzejczyk zostanie uhonorowany przez Instytut Pileckiego

Olga Goździewska

Franciszek Andrzejczyk w czasie wojny pod podłogą ukrywał Żydów. Zapłacił za to życiem. 27 października w miejscowości Czyżew-Sutki zostanie uhonorowany, w ramach projektu Instytutu Pileckiego.

Kiedy na początku listo­pada 1942 roku, Niemcy rozpoczęli likwidację getta w pobliskim Czyżewie, Andrzejczykowie przyjęli pod swój dach osiemnaścioro szukających pomocy Żydów.

W celu zapewnienia im możliwie bezpiecznego schronienia, wspólnymi siłami wybudowali dwie kryjówki: jedną pod pod­łogą domu, drugą w pobliskiej ziemiance. Ale w marcu 1943 roku, przyjechali żandarmi, aby przepro­wadzić rewizję.

Zobacz też: Mieczysław Wroczyński skończył 100 lat. Powstańca warszawskiego odwiedzili harcerze, wojewoda i przedstawiciele IPN (ZDJĘCIA)

Zażądali od Franciszka wskazania miejsca ukrycia Żydów. Gdy nie przyznał się do udzielania im schronienia, Niemcy rozpoczęli poszu­kiwania. Obeszli zabudowania i zwrócili uwagę na ziemiankę, w której po głuchym odgłosie podłogi, odkryli kryjówkę trzech mężczyzn. Za to odkrycie najpierw dotkliwie pobili, a potem zamor­dowali strzałem w głowę Andrzejczyka.

Chwilę później zabili wyciągniętych z ukrycia mężczyzn. Następnie przeszukali dom i znaleźli pod podłogą pozostałe osoby, które powiązali sznurem i wywieźli na strace­nie do Szulborza. Na polecenie żandarmów, mieszkańcy wsi zakopali przy pobliskiej ścieżce zwłoki trzech zamordowanych Żydów. Na pochówek Franciszka rodzina musiała otrzymać specjalne pozwolenie. W uroczystościach pogrze­bowych na cmentarzu w Czyżewie wzięły udział niezliczone tłumy.

- Dziś chcemy polskiemu społeczeństwu przypominać i stawiać za wzór takie osoby jak Franciszek Andrzejczyk. Zawołanie ich po imieniu jest naszym obowiązkiem – podkreśla Wojciech Kozłowski dyrektor Instytutu Pileckiego.

Czytaj również: Powstał ciekawy film o Skorupach. Poznaj wyjątkową dzielnicę Białegostoku i jej bogate dzieje

Na potrzeby projektu instytut opracował sposób wizualnej identyfikacji miejsc pamięci. Materialnym znakiem upamiętnienia jest tablica z inskrypcją w języku polskim i angielskim, umieszczona na kamieniu. Swojej po 77 latach doczekał się również podlaski bohater.

Niedzielne uroczystości rozpoczną się o godz. 12 mszą świętą w kościele w Czyżewie. Później przeniosą się do miejscowości Czyżew-Sutki.

Olga Goździewska

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.wspolczesna.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.