Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Paweł Stachnik

Tajemnice Muszkieterów. Największa konspiracja w Europie

Inżynier Stefan Witkowski, założyciel podziemnej organizacji wywiadowczej Muszkieterowie Fot. fot. zdjęcie z książki “Świat Muszkieterów” Inżynier Stefan Witkowski, założyciel podziemnej organizacji wywiadowczej Muszkieterowie
Paweł Stachnik

Byli podziemną organizacją wywiadowczą, według niektórych historyków największą w okupowanej Europie. Jej założyciel, Stefan Witkowski, nie chciał się podporządkować Związkowi Walki Zbrojnej. Utrzymywał kontakty z Sowietami i Niemcami. Został za to skazany na śmierć.

Stefan Witkowski, przyszły dowódca Muszkieterów, urodził się w Moskwie w rodzinie polskich lekarzy. Po powrocie do kraju na ochotnika wstąpił do wojska i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Potem studiował na Politechnice Warszawskiej i Politechnice Paryskiej, na której ukończył studia.

Zamieszkał w Szwajcarii i złożył tam firmę. Dał się poznać jako zdolny inżynier-wynalazca. Pracował m.in. nad szybką łodzią motorową, uniwersalnym silnikiem pracującym na paliwo każdego rodzaju i niewielkim akumulatorem o wielkim zasobie energii. W Szwajcarii uzyskał kilka patentów.

Wiadomo, że niektórymi jego wynalazkami zainteresowane było Wojsko Polskie (jego eksperymentalny motocykl zaprezentowano marszałkowi Rydzowi-Śmigłemu). Prawdopodobnie finansowało ono część badań Witkowskiego.

- Są przesłanki, że to polski wywiad płacił za naukę Witkowskiego we Francji, a potem za jego prace wynalazcze w Szwajcarii - mówi Jerzy Rostkowski, badacz historii Muszkieterów, autor książki „Świat Muszkieterów. Zapomnij albo zgiń”.

W drugiej połowie lat 30. Witkowski współpracował z Oddziałem II Sztabu Generalnego przekazując mu informacje na temat sytuacji politycznej w Szwajcarii.

Od Hiszpanii po Odessę

We wrześniu 1939 r. Witkowski wziął udział w obronie Warszawy, a potem w jakiś sposób przedostał się do Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Kleeberga. Tam stworzył konny oddział dywersyjny działający na tyłach Niemców. Oddział uzbrojony był m.in. w długie karabiny przeciwpancerne UR, które żołnierzom przypominały XIX-wieczne muszkiety i dlatego oddział Witkowskiego nazywali Muszkieterami.

Po kapitulacji SGO Witkowski uniknął niewoli, wrócił do Warszawy i jesienią 1939 r. stworzył organizację konspiracyjną pod nazwą Muszkieterowie (wówczas używano formy Muszkieterzy). Oparł ją na znajomych oficerach służby czynnej i rezerwy, przedstawicielach sfer technicznych i arystokratach.

- To ostatnie środowisko było szczególnie cenne. Ci ludzie znali się, wiedzieli komu można zaufać i mieli znajomości w całej Europie - podkreśla Jerzy Rostkowski.

Inżynier Stefan Witkowski, założyciel podziemnej organizacji wywiadowczej Muszkieterowie
NAC, Archiwum, wydawnictwo rebis Gen. Kazimierz Sosnkowski domagał się ograniczenia samodzielności Muszkieterów

Muszkieterowie początkowo zajmowali się organizowaniem oficerom ucieczek z niewoli i przerzucaniem ich do Francji oraz dokumentowaniem pierwszych zbrodni niemieckich, potem zaś skupili się na działalności wywiadowczej.

Witkowski, używający m.in. pseudonimów „Kapitan” i „Tenczyński”, stworzył w tym celu dwie siatki zbierające informacje. Jedna działała na terenie Niemiec i obszarach okupowanych (tzw. Grupa „Reich”), druga na obszarze ZSRR (Grupa „Rosja”). Część historyków twierdzi, że Muszkieterowie byli największą organizacją wywiadowczą w Europie. Wymieniają liczbę 800 należących do niej osób.

Czytaj więcej i dowiedz się, co o tej organizacji uważają jej krytycy oraz jakie akcje podejmowała ta grupa. 

Pozostało jeszcze 75% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

    już od
    2,46
    /dzień
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące wycofania zgody znajdziesz tutaj.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Państwa danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Paweł Stachnik

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.wspolczesna.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2018 Polska Press Sp. z o.o.